Hoe de opoffering van mijn moeder mij onzeker heeft gemaakt

Als kind kreeg ik het voorrecht om heel veel lessen te volgen. Dansen, zingen, theater, wat ik maar wilde. Wilde ik schaatsen? Oke dan gaan we op les. Maakt niet uit wat het kost, of dat we het niet breed hebben. Ik heb het voor je over.

Ik offer andere dingen op, zodat jij kan leren. Zoals mijn eigen sociale leven, omdat ik je dan steeds weg moet brengen, zodat jij zelf niet hoeft te fietsen. Dat doe ik voor jou. Omdat ik dat nooit gehad heb als kind. Omdat ik van jou hou en jou het beste wens geef ik je dit.

Aardig hè? Maar kun jij de verborgen signalen ontdekken?

Bewust of onbewust, dit is wat mijn moeder eigenlijk zei..

  • Je moet goed zijn in alles
  • Je kost veel (geld, energie)
  • Ik offer mezelf op voor jou
  • Je hebt mijn hulp nodig
  • Ik heb een moeilijk jeugd gehad, maar jij kunt dat beter maken

Conclusies die ik als kind getrokken heb

  • Ik ben mijn moeder iets schuldig. Ze heeft zoveel voor me gedaan, dat moet ik terug betalen
  • Als ik niet voldoe aan de eisen van mijn moeder ben ik ondankbaar voor haar opoffering
  • Ik heb hulp nodig van anderen omdat ik niet zelfstandig iets kan doen
  • Ik moet de slechte jeugd van mijn moeder compenseren door nu te doen wat zij ooit graag gewild had

Gevolgen

Ik voelde me als kind verantwoordelijk voor het geluk van mijn moeder. Als ik kies om iets de doen wat ik zelf wil, in plaats van dat wat mijn moeder wil, dan maak ik haar verdrietig.

Nog verdrietiger dan ze al is. Dat kan ik toch niet maken?

Daarnaast, ik móét wel iets doen wat zij wil. Want anders steunt ze me niet meer, en zonder haar hulp kan ik het niet.

En weet je wat het ergste is? Ik dacht dat ik een goed zelfbeeld had. Ik dacht dat ik niet onzeker was. Ik was zelfs bang dat ik teveel van mezelf dacht. Ik had goede cijfers, als ik een spreekbeurt hield was iedereen verbaast. Thuis waren we aan het oefenen, oefenen en oefenen. Zodat ik beter zou zijn dan de andere kinderen.

Ik kreeg veel complimenten, vooral van mijn moeder. Er werd veel te vaak over mij opgeschept. Wat heel awkward voelde. Ik kreeg lof voor iets wat ik niet had gedaan, ik was zogenaamd een wonderkind (dat legt de lat behoorlijk hoog). Maar het was niet mijn verdienste. Het was van degene die mijn lessen betaalde, die zichzelf opofferde. Diegene die zelf geen leven had, maar in dienst van zijn kinderen stond.

Zelf zou ik nooit iets kunnen.

Vastgeketend

Toevallig zette Joachim de avond nadat ik deze post had geschreven, dit liedje op tijdens het afwassen. Shackled up, van Alex Vargas. Vastgebonden, in het Nederlands. Ik had het liedje al eens eerder gehoord maar nu voelde en snapte ik de tekst pas. Het gaat over een relatie zonder vrijheid, een liefde met voorwaarden.

Je bent vastgebonden, want je ben afhankelijk van elkaar. Alleen de ander kan in je behoeften voorzien, en dat eis je ook op. Ik hou van jou, maar ik verwacht er wel wat voor terug. Het is super moeilijk om uit zo’n relatie te stappen, je lijkt wel vastgeketend.

De basis voor onzekerheid

Elke dag voer ik een innerlijke strijd tegen mijn onzekerheid. Keuzes maken is een ramp. Bij elke gedachte om iets te doen zet ik vraagtekens, en bedenk ik argumenten waarom ik het niet moet doen. Wat zullen anderen daarvan denken. Wat zullen ze denken als ze deze post lezen? Beledig ik niemand? Als ik ’s nachts wakker lig, vraag ik me steeds af of ik iets fout heb gedaan of gezegd. Ik loop alle gesprekken na. Ik had beter dit of dat kunnen zeggen. Oh dat is dom van me.. schaam, schaam.

Toch weet ik eigenlijk beter. Ik weet dat ik niets fout doe, en als ik dat wel doe, mag dat. Ik mag er zijn. Ik mag ook een verkeerde keuze maken. Ik mag iets doen wat de ander stom vind. Ik ben niet verantwoordelijk voor het geluk van anderen. Ik kan aardig zijn, ik kan je opvrolijken. Maar ik zal je nooit gelukkig kunnen maken.

Dat wéét ik allemaal, toch voel ik me constant ongemakkelijk. Ik schaam me voor mezelf. Waarom? Omdat ik niet goed ben zoals ik ben, zegt het stemmetje in mijn hoofd. Maar dat is niet mijn stem. En het wordt nu tijd dat ik dat besef. Het zijn niet míjn gedachten. Ze komen ergens anders vandaan.

Hoe verder?

Ik heb mezelf voorgenomen om van mijn onzekerheid af te komen. Ik weet zeker dat het niet in één keer gaat lukken. Ook niet in twee keer. Maar elk stapje telt. Het begint allemaal bij bewustzijn.

De afgelopen jaren ben ik gaan beseffen hoe onzeker ik ben. Ik ben de gedachtepatronen gaan herkennen. En dat het ook echt een probleem is besef ik eigenlijk pas sinds kort.

“Jij bent te lief” zei mijn therapeut. “Ik zie een energieke jonge meid voor me, een interessant persoon vol ideeën, maar die zichzelf tekort doet. Om de één of andere reden gun jij jezelf niets. En dan ben je niet meer leuk. Als je jezelf niet bent. Je voed de mensen om je heen zo op dat ze denken dat zij alles bepalen, en dat jij geen mening hebt.”

Ja, ik hou het zelf in stand. Omdat dat makkelijker is. Het is makkelijker je mond dicht te houden. Om je mening voor jezelf te houden.

Het is makkelijker om niets te posten, dan het ongemak te verdragen dat mensen er een mening over zullen hebben.

De kritische innerlijke stem

Ik had het eerder al over het stemmetje in mijn hoofd. Ik wist al dat niet alle gedachten wáár zijn. De meeste juist níet. Maar dat bepaalde stemmetjes in mijn hoofd eigenlijk niet van mij zijn, dat was nieuw voor me. Ik vond dit filmpje. Het gaat over waar die stemmen dan eigenlijk vandaan komen.

“Schrijf eens je gedachten op, en omcirkel daarna de gedachten die niet van jouw zijn.”

Dat was een eye-opener. Dat er tussen de chaos in je hoofd ook nog vreemde elementen rond zweven die er niet in horen. Achteraf ook wel logisch. Maar hoe krijg je ze eruit?

Ik probeer nu de tips uit het filmpje toe te passen. Het begint met de ‘andere’ stem te herkennen. Als ik mezelf hoor denken. “Ik zie er niet uit.” Dan vervang ik het woordje ‘ik’ met ‘jij’.

Jij ziet er niet uit.”

Dat is die stem, die niet van mezelf is. Ook probeer ik na te denken waar het vandaan zou kunnen komen. Een familielid maakte vroeger vaak opmerkingen over mijn kleding. In die herinneringen kom ik niet op voor mezelf op, maar nu wel.

“Dit is mijn smaak en ik vind het wél mooi.”

Herken de kritische innerlijk stem als die van een ander, en kom voor jezelf op!

Het filmpje en meer informatie over de kritische innerlijk stem kun je vinden op deze site: PsychAlive.org (engels).

Ik hoop dat deze tips, en het vooral het publiceren van deze blogpost, mij gaan helpen om mijn onzekerheid te overwinnen!