Waarom elke keuze die je maakt fout is, en waarom dat goed is

Ik wil mijn vriendinnetje niet teleurstellen. Daarom zitten we een uur later nog steeds in de auto. Dus, welke film wordt het? Shrek 3 of Pirates of the Caribbean 4? Ik zeg niets. We blijven net zo lang in de auto zitten totdat jij een keuze hebt gemaakt, Tanja.

Mijn vrienden weten dat ik slecht ben in keuzes maken, en zetten mij voor het blok. Uiteindelijk heb ik toch gewonnen. Ik ben niet bezweken voor hun druk. Ze bedoelden het goed maar ze konden niet op tegen een veel grotere kracht in mij: de angst om fouten te maken. Om verkeerd te kiezen. Dus maakte ik er géén.

Net als de mannen in het programma: Help, mijn man is klusser!

Die mannen zijn ook bang. Maar als het dan zover komt dat ze moeten kiezen tussen hun koppigheid of hun gezin dan weten ze het wel. Ik ook hoor. Als je mij vraagt of ik liever in een huis met tuin woon of in een appartement. Dan hoeven er geen knopen worden doorgehakt.

Maar dáár gaat het niet om.

Nee.

Het gaat om de kleine dingetjes

Zoals:

  • Wat eten we vandaag?
  • Wat trek ik aan?
  • Wat ga ik vanmiddag doen?
  • Afspreken?
  • Maandag of woensdag?

We hebben gelukkig maar zeven dagen in de week, maar op andere terreinen krijgen we steeds meer keuzemogelijkheden. De paradox van keuzes.

Barry Schwartz heeft er een boek over geschreven.

Je zou dus denken: meer keuze is meer vrijheid.

Maar neem het voorbeeld van de spijkerbroek. Iedereen heeft er één nodig. Je gaat naar de winkel (waar je altijd je kleding haalt). Kan ik u helpen? Ja een spijkerbroek graag. De verkoper weet al welke maat je hebt, en een paar minuten later loop je de winkel uit met een spijkerbroek. Klaar. Missie geslaagd.

Zo ging het vroeger. (Nog voor mijn tijd)

En die broek zat niet perfect. Nee. Maar wat moest je anders. Je had niet zo veel keus.

Tegenwoordig..

..moet je bijvoorbeeld weten wat voor stuk fruit je bent. Ben je een appel, dan kun je beter voor een heupbroek gaan. Ben je een peer, dan juist niet, anders benadruk je ‘te brede’ heupen. Slim fit of extra slim? Normaal? Nee dat hebben we niet. Wil je een enkele wassing of meer? Wil je er gaten in, zo ja hoeveel?

Als je nu de winkel uit loopt met een broek die nóg niet perfect past, dan is het jóúw schuld. Jíj had beter kunnen kiezen.

Het gaat niet meer om het bedekken van je benen met een stukje stof. Nee, het gaat om veel meer.

We moeten en zullen perfect zijn

Onze outfit moet zijn als die van mensen op tv en ons huis moet in een magazine kunnen. Geen wonder dat je ’s nachts ligt te piekeren over het nieuwe keukeneiland. Je kan maar niet beslissen of je voor leem of antraciet deurtjes gaat. Pas het wel bij het kleed in de woonkamer? En is een houten werkblad wel antibacterieel of kan je beter voor acrylaat gaan?

Maar perfectie bestaat niet. Dus is elke keuze die je maakt sowieso fout.

Dan maak je ze maar niet. Keuzes. Dan blijf je maar een paar jaar wonen in een bouwval. Dan blijf je maar thuis. Dan kook je maar niet.

Of erger nog. Je gaat keuzes maken waarvan jij denk dat andere die gemaakt zouden hebben. Je gaat je onbewust aanpassen. Je gaat een studie rechten doen, of iets anders waarmee je een titel voor je naam krijgt. Terwijl je liever door het bos wandelt en bomen markeert die omgezaagd moeten worden.

Ik las laatst een blog

Ik kon mezelf niet kleiner maken. Ik kon mezelf niet mooier maken. Ik kon mezelf wel dunner maken. Waarom deed ik dat? Omdat dunne mensen wel geaccepteerd werden en dikke mensen, zoals ik, niet. – Schrijft Marion in Maat 46 is normaal

De keuze van een ander..

Het leven is als een videogame

Waarom is het zo erg om fouten te maken? Als je dood gaat in een spel is het ook niet erg. Sterker nog, omdat je dood gaat leer je steeds beter hoe het wél moet, bedenk je een strategie om de volgende keer niet af te gaan. Of de keer daarna.

In een game krijg je vertrouwen.

Hoe vaak je ook faalt, voor de game blijf jij altijd de held. Hoe vaak je ook dood gaat: hij houdt altijd het volste vertrouwen in je. Denk maar weer aan Angry Birds: de vogels staan elke keer weer vol verwachting in hun katapult op je te wachten. Deze keer gaat het lukken.  – Wat kunnen gamedesigners je leren over goed fouten maken? | Marieke Roël

In het echte leven is het niet anders. Je moet durven keuzes te maken ook al zijn ze fout. Juist dan kom je verder.

En nu jij

Probeer de volgende keer als je voor een keuze staat, hoe klein ook, het doel voor ogen te houden.

  • Wat eten we vanavond?

Doel: maag vullen

Dus? Je maakt gewoon het eerste beste wat er in je opkomt. Stamppot andijvie! Nee het hoeft niet super gezond te zijn. En nee het wordt niet geproefd door de Masterchef jury.

Succes!